Zihinsel Gelişim

22 Aralık 2016

Zihinsel Gelişim

Bebekler doğduklarında, tat ve koku alma duyuları oldukça gelişmiştir. Yeni doğmuş bebeklerle yapılan bilimsel çalışmalarda, bebeklerin tatlara tepki olarak oluşturdukları yüz ifadelerinin yetişkinlerin yüz ifadeleri ile aynı olduğu bulunmuştur (alıntılayan, cole ve diğ., 2005). Ayrıca birkaç saatlik bebekler bile kendi annelerinin sütünü diğer annelerin sütüne tercih etmektedir (alıntılayan, Cole ve diğ-, 2005).

Koku ile ilgili araştırmalar ise, doğumdan birkaç saat sonra bile yenidoğan ların annelerinin kokularını ayırt edebildiklerini göstermiştir (alıntılayan, Cole ve diğ.. 2005). Ancak görme, işitme ve dokunma duyularının gelişiminin önemli bir kısmı bebek dünyaya geldikten sonra olacaktır. Bu nedenle, onunla duyularına hitap edecek ve duyularını geliştirecek oyunlar oynayın. Duyuların gelişmesi bebeğinizin dünyayı tanıması ve ona uyum sağlaması açısından hayatidir.

Görme

Yeni doğan bebeğiniz, ilk günlerinde oyuncaklarla ilgilenmeyecektir. Prematüre bebekler anne karnındaki gelişimini dışarıda tamamladıklarından, onlar için bu süre daha da uzundur. Bu ilk günlerde bebek için görüntü, henüz retinadaki imajlar koordine olmadığından bulanıktır. Bu nedenle de 2. aya kadar yan yana duran iki parlak rengi ayırt edemezler. Siyah-beyaz gibi kontrast renkler bu dönemde onlar için daha ilgi çekicidir. Aynı şekilde, insan yüzü de bebeğinizin ilgisini diğer oyuncaklardan daha fazla çeker. Çünkü yenidoğanlar insan yüzü ya da (sade çemberlerdense) merkezleri olan çemberler gibi desenlere daha fazla dikkat etmektedir. İnsan yüzü tercihlerinin yanı sıra bebekler annelerinin yüzlerine de diğer yüzlere kıyasla daha farklı tepkiler vermektedir. İşin ilginç yanı, 2 saatlik bebekler bile anne yüzünü bir yabancıya kıyasla tanımakta ve tercih etmektedir (Bushnell, 2001).

Netliğin yanı sıra, yenidoğanların görüş mesafesi de yetişkinlerinkine oranla daha düşüktür. İlk ayda bu mesafe bir bebeğin emzirilirken annesini görebilmesi için yeterlidir. Bebeğin görüşü ancak 4. ayda netleşir ve takip eden aylarda yetişkin seviyesine yaklaşır. Bu yüzden, bu ayda bebeğinizle oynarken, iletişim için aşağı yukarı 15 santimlik bir mesafeyi kullanabilirsiniz.

Bak Burada Ne Var!

Kontrast renklerdeki objeleri

• Yatağına

• Oyun parkına

• Alt değiştirme ünitesinin yanına asabilirsiniz.

Öneri: Hazırlayacağınız kartonların üzerine siyah, kalın kalemle üçgen, daire ve kare şekillerini çizebilirsiniz. Bu şekiller uyanık olduğu sürelerde onlara dikkat etmesini ve tepki vermesini sağlayacaktır.

Sonuç: Görme duyusunun uyarılması ve görüntülerin netleşmesi.

Seni İzliyorum!

Hareketli nesneler de bebeğiniz için ilgi çekicidir. Hazırladığınız resimleri ya da kendi yüzünüzü takip etmesini sağlayın.

• Uyaranı bebeğinizin gözlerinden 15 cm uzaklıkta tutarak sağa ve sola kaydırın.

• Hareketi yaparken hızınızın yavaş olmasına dikkat edin.

Öneri: Uyaranı sağa ve sola kaydırırken şakağa gelmemeye özen göstermelisiniz. Bu nokta 90 derecedir ve bu seviyedeki bebek için fazla geniş bir açıdır.

Sonuç: Bu ay sonunda bebeğiniz gözleri ile önündeki hareketi 30-60 dereceye kadar izleyebilecektir.

Fener Işığı

Bir el feneri ile dikkatini çekmeye çalışın.

• Ellerinde, duvarda ve tavanda gezdirin.

• Çevreye yansıttığınız ışığı önce yakın mesafelerde (daha yoğun olacaktır)  ve dar açılarda oynatın, zamanla mesafeyi ve açıyı genişletin.

Öneri: Bebeğiniz ışığa başka her şeye olduğundan daha duyarlıdır. Bunu her fırsatta kullanın. Mesela evde gezinirken ışıklan açıp kapatın.

Sonuç: Görme duyusunun uyarılması ve takip yeteneğinin gelişimi

İşitme

Bebeklerin dünyadaki ilk saatlerinde bile insan sesini diğer seslerden ayırt edebildikleri, abartılı, tiz ve pes seslerdeki bebekçe konuşma tarzını ve kendi dillerindeki konuşmayı tercih ettikleri gözlemlenmiştir (Kitamura, Thanavishuth, Luksaneeyanawin ve Burnham, 2002; Verker, Pegg ve Mcleod, 1994). Bebeğinizle geçireceğiniz zamanlarda oynayacağınız oyunlarda bu tercihleri onun dikkatini daha çok çekmek için kullanabilirsiniz.

Bir Ses Duydum Sanki…

Fonda tv, müzik gibi bir ses yokken bebeğinizin arkasına geçerek ses çıkarın.

• Alkışlayabilirsiniz, zil çalabilirsiniz ya da ses çıkaran bir oyuncağı sıkabilirsiniz.

• Çok yüksek seslerin bebeğinizi rahatsız edebileceğini unutmayın.

• Hareketlenme, irkilme, nefes almada değişiklik, gözleri kırpıştırma gibi olağandan farklı bir tepki verip vermediğine dikkat edin.

• Verirse onu öpün, kucaklayın ve takdir edin.

öneri: Zamanla hareketi yaparken daha da uzaklaşıp kullandığınız sesi çeşitlendirebilirsiniz.

Sonuç: İşitme duyusunun gelişimi

Sırada Ne Var Biliyorum!

her aktivitesi için ayrı bir şarkı belirleyin.

• Alt değiştirirken

• Banyo yaparken

• Emzirirken

• Dışarı çıkarken

• Uyuturken…vs., farklı melodilerde şarkıları olsun.

Öneri: Henüz eyleme başlamadan şarkıyı söyleyin. Zamanla, sonrasında ne geleceği konusunda bir fikri olacak ve kendini daha iyi hissedecektir.

Sonuç: İşitme duyusunun gelişimi ve sosyal uyum

Müzik Dinletisi

Bebeğinize müzik dinletmek onun işitsel yetisini geliştirecektir.

• Her bebek klasik müzikten hoşlanınalıdır diye bir kural yoktur.

• Sanılanın aksine, Mozart’ın diğer müziklerden farklı bir şekilde lQ ya etkisi yoktur.

Öneri: Bebeğinizin hoşlandığı müziği bulmak için onu farklı türlerde müzik dinlerken gözlemleyin.

Sonuç: İşitme duyusunun gelişimi.

________________________________________________________________________

önceki çalışmalar Mozart’ın müziğinin çocukların lQ’sunu geliştirdiğini iddia etmiş olsa da bu iddiaların gerçekten uzak olduğu sonraki çalışmalarla ortaya konmuştur (MCKelvie ve Low, 2002). Ancak maalesef bu durumu ticari kârlılığa dönüştürmüş olanların IO yükselttiğini iddia ettikleri müzik albümleri halen alıcı bulmaktadır. Bu albümleri zekâ geliştirme beklentisi ile değil, ancak bebeğinize huzur verdiği, onu işitsel olarak geliştirdiği için dinletebilirsiniz. Her tür müzik beyni uyardığı için onun gelişmesine katkı sağlayacaktır, bu durum sadece Mozart’a özel değildir.

_______________________________________________________________________

Pam Fam Fam

Bebeğinizi sakinleştirmek için ritmik vuruşları kullanın. Ritim, bebeklerde ve çocuklarda rahatlatıcı ve hatta özel gereksinimli çocuklarda tedavi edici özelliklere sahiptir.

• Bir davula ya da davul gibi kullanabileceğiniz, bir objeye vururken “pam pam pam” diyerek onun dikkatini çekin

• Bebeğiniz ilgisini kaybedene kadar devam edin.

Anne karnında duyduğu düzenli kalp atışlarından dolayı olsa gerek, bebekler saat gibi ritmik seslerin bulunduğu ortamlarda huzursuz olduklarında dahi sakinleşebilir ve hatta uykuya dalabilir.

Öneri: Altıncı haftadan itibaren, bebeğinizle birlikte, onda ritim duygusunu geliştirecek, ritimle huzur bulabileceği, vücut farkındalığını artıracak, diğer bebekler ve anneleri ile etkileşimde bulunarak sosyalleşebileceği ve aranızdaki bağı kuvvetlendirecek “bebek ile dans” sınıflarına katılabilirsiniz. Bu sınıflarda anne ya da babalar, bir taşıyıcı eşliğinde kucaklarında taşıdıkları bebekleri ile birlikte dans etmektedir. (Bebeğimle Dans Ediyorum atölye çalışması / www. bebegimleoynuyorum.org)

Sonuç: İşitme duyusunun gelişimi.

________________________________________________________________

Yapılan bir araştırmada (Gerry ve diğ.. 2012). bebeğinizle dans edip ona şarkı söylemenizin onun özel dil öncesi iletişim becerilerini geliştireceği ve daha rahat sakinleştirilebilen bir bebek ölacağı bulunmuştur. Çalışmada. © aylık bebekler aileleri İle birlikte iki gruba ayrılmıştır. İlk grup bebekleri ile müzikal oyunlar oynamış ve aktif olarak bir müzik sınıfına katılmıştır. Diğer grup ise fonda müzik çalarken bebekleri ile kitap okumuş ve başka oyunlar oynamıştır. Altı ay sonra bebekler karşılaştırıldıklarında, aktif sınıftaki bebeklerin daha çok gülümsediği, daha rahat sakinleştirildiği ve yeni durumlara diğerlerine oranla daha rahat uyum sağladıkları görülmüştür.

Bu Yazi : Uzm. Gelişim Psikoloğu Sinem Özen Canbolat

BEBEGİMLE OYNUYORUM KITAPTAN ALINTIDIR.

 

Yorum Yapılmamış

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

hatay escort çanakkale escort van escort bolu escort düzce escort erzincan escort tunceli escort, sivas escort mardin escort nigde escort cinsel sohbet